پاسخ‌های متفاوت سلول‌های مردان و زنان به نانوداروها

تاریخ : ۲۱ فروردین, ۱۳۹۷

تعداد بازدید : ۱۳۳

0 امتیاز از 0 رای
نسخه چاپی
موضوعات :

در سالیان اخیر، مطالعات گسترده‌ای در زمینه برهم‌کنش‌ نانوذرات و سلول‌های زنده صورت گرفته است. در پژوهش اخیر این امر به اثبات رسیده است که جنسیت سلول‌های بنیادی و فیبروبلاست مورد مطالعه، تأثیر شگرفی در میزان ورود نانوذرات به آن‌ها گذاشته است. به طوری که سلول‌های بنیادی مؤنث و سلول‌های فیبروبلاست مذکر به میزان بیشتری نانوذرات را نسبت به سلول‌های مشابه با جنسیت مخالف جذب کرده‌اند.

مدتی است که دانشمندان در جستجوی چگونگی تأثیر تفاوت‌های مولکولی و سلولی در مردان و زنان بر روی مسائل مرتبط با سلامت هستند. در سطح سلولی اختلافات زیستی مهمی بین مردان و زنان وجود دارد و هم‌اکنون شواهدی مبنی بر اثرگذاری تفاوت جنسیت سلول بر جذب نانوذرات در سلول‌ها یافت شده است. این نتایج می‌تواند به پژوهشگران کمک کند تا نانوداروها را به صورت ایمن‌ و مؤثرتر و با توجه به جنسیت، طراحی کنند.

علی‌رغم تلاش‌های فراوان در زمینه نانوداروها، نانوذرات کمتر از آن چه انتظار می‌رود به آزمایش‌های بالینی منجر شده‌اند. دلیل اصلی شکاف وسیع بین تحقیقات امیدبخش فراوان و کمبود تجارب بالینی موفق، وجود تعدادی عوامل نادیده گرفته شده در سطح مشترک زیست-نانو است. جنسیت سلول از جمله عواملی است که اخیراً توجه عده‌ای از پژوهشگران را به خود جلب کرده است. برای درک این موضوع گروهی محقق از دانشمندان دانشگاه‌های هاروارد (بیمارستان بریگهام)، استنفورد، مک گیل و برکلی، تعامل نانوذرات با سلول‌های بنیادی آمنیوتیک (hAMSC ها) را بررسی کردند. این سلول‌ها از لایه آمنیوتیک جفت متصل به جنین‌های مذکر یا مؤنث استخراج شده بودند. آنها دریافتند که سلول‌های مؤنث به شکل قابل توجهی نانوذرات را بیش از سلول‌های مذکر جذب می‌کنند.

در داخل بدن، سلول‌ها حاوی طیف گسترده‌ای از مولکول‌های زیستی از جمله فاکتورهای پاراکرین (مرتبط به هورمونی که اثر آن در مجاورت غده ترشح کننده آن است) هستند، آن‌ها مولکول‌های کوچکی به شمار می‌آیند که می‌توانند با سطح نانوذرات ارتباط برقرار کنند. تیم تحقیقاتی دریافت که فاکتورهای پاراکرین بین سلول‌های مذکر و مؤنث متفاوت هستند: از 63 فاکتور پاراکرین اندازه‌گیری شده، 14 مورد تفاوت عمده داشتند. این تفاوت‌ها می‌تواند بر هویت زیستی نانوذرات اثر گذاشته و بنابراین باعث تغییر تعامل آنها با سلول‌ها شود. آن‌ها همچنین علاوه بر تفاوت فاکتورهای پاراکرین بین سلول‌های مذکر و مؤنث، تفاوت‌های مهمی در سازماندهی، توزیع و مورفولوژی رشته‌های اکتین در hAMSC های مذکر و مؤنث پیدا کردند. این رشته‌ها مانند پیچک‌های کوچک، به دور ذرات پیچیده و آن‌ها را فرا می‌گیرند.

hAMSC ها حتی می‌توانند با استفاده از ویروسی موسوم به سندای برای تحویل فاکتورهای کلیدی در هسته به یک حالت سلول بنیادی پایدارتر تبدیل شوند. این روش برنامه‌ریزی مجدد در زیست‌شناسی سلول‌های بنیادی کاملاً رایج است، اما تیم تحقیقاتی دریافتند که حتی این روش نیز تحت تأثیر تفاوت‌های سلول‌های مذکر و مؤنث قرار دارد، به طوری که سلول‌های مؤنث با نرخی معادل 9 برابر بیشتر از سلول‌های مذکر پاسخ می‌دهند.

این گروه همچنین جذب نانوذرات را برای انواع دیگر سلول‌های انسانی، از جمله فیبروبلاست‌های اهداکنندگانی با سنین بالاتر مورد بررسی قرار داده و تفاوت‌های قابل توجهی را پیدا کردند. آن‌ها دریافتند سلول‌های فیبروبلاست مذکر سطوح بالاتری از جذب نسبت به سلول‌های فیبروبلاست مؤنث دارند. همچنین تفاوت‌هایی در شکل میتوکندری سلول‌ها و ساختار شبکه آندوپلاسمی پیدا شد.

نتایج نشان می‌دهد که سلول‌های مردان و زنان به شکل متفاوتی به روش‌های برنامه‌ریزی مجدد برای افزایش توانایی سلول‌ها جهت ایجاد تمایز در انواع مختلف سلول‌ها پاسخ می‌دهند. این اختلاف‌ها می‌تواند تأثیر مهمی بر روی مدیریت نانوذرات داشته باشد. اگر نانوذرات در حال حمل هدفمند دارو باشند، شدت جذب متفاوت می‌تواند به معنای اثر درمانی متفاوت و دیگر تفاوت‌های مهم باشد.

منبع : https://phys.org/news/2018-03-nanomedicine-cell-sex.html

نظر شما
نظرسنجی