برگزاری دوره فراخوان طرح‌های نوآورانه در حوزه BCI، گزارش عملکرد اجرایی

تاریخ : ۱۳۹۵/۱۲/۲۲

تعداد بازدید : ۶۹۳

موضوع :
0 امتیاز از 0 رای
نسخه چاپی

فراخوان طرح‌های نوآورانه در حوزه محصولات و خدمات شناختی مبتنی بر رابط مغز و رایانه (BCI) با همکاری مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا وابسته به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، شرکت نوآوران فناوری‌های همگرای شناختی، زیستی، اطلاعات و نانو (شزان) و صندوق نوآوری و شکوفایی از مورخ ۱۰ دی‌ماه ۱۳۹۵ آغاز به کار کرد. در این فراخوان، علاقه‌مندان فرصت داشتند طرح‌های خود را تا تاریخ ۱۵ بهمن‌ماه ۱۳۹۵ ثبت کنند. در جریان این فراخوان ۱۳ تیم طرح خود را ثبت کردند. همچنین، افرادی که در حوزه BCI فعالیت کرده بودند، اما طرحی نداشتند، می‌توانستند به صورت انفرادی ثبت‌نام کنند تا در ادامه به تیم‌های دارای طرح بپیوندند. پس از داوری طرح‌ها و افزوده شدن ثبت‌نام‌کنندگان انفرادی، نهایتاً ۳۵ نفر در قالب ۷ تیم در کارگاه ۵ روزه پیش‌شتابدهی طرح‌های نوآورانه با عنوان نوآوردگاه دعوت شدند. در جریان این کارگاه که در محل صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری برگزار شد، افراد با شرکت در دوره‌های تدوین طرح تجاری (BP) و آنالیز اقتصادی، طراحی ارزش پیشنهادی و مدل کسب‌وکار (BM)، تهیه Pitch، آشنایی با مباحث مالکیت فکری و ثبت اختراع، توسعه محصولات جدید (NPD) و ... مهارت‌های کسب‌وکاری، تجاری‌سازی و ارائه طرح را در خود ارتقا دادند. شرکت‌کنندگان در روز آخر کارگاه (با عنوان نوآوردروز) به ارائه طرح‌های خود برای شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران فعال در این حوزه پرداختند تا موفق به جذب سرمایه و کمک‌های مالی از این سرمایه‌گذاران شوند. پس از ارائه طرح‌ها، اختتامیه نوآوردگاه با حضور مدیر مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا و رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار شد. در ادامه، برنامه با برگزاری پنلی تخصصی با موضوع کارآفرینی و سرمایه‌گذاری در حوزه BCI با حضور فعالان و مدیران این حوزه به پایان رسید. حین و پس از پایان رویداد، شرکت‌های سرمایه‌گذار به بررسی طرح‌ها و برقراری تماس با تیم‌ها پرداختند. شرکت شزان در نهایت دو تیم را در حوزه بازی‌های شناختی و استفاده از نوروفیدبک برای تقویت تمرکز و حافظه انتخاب کرد و قصد دارد مذاکرات خود را برای همکاری با تیم‌های مذکور ادامه دهد. مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا به تیم‌های برگزیده جایزه اعطا خواهد کرد و همچنین، تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان تسهیلات در اختیار سرمایه‌گذاران به منظور توسعه محصول قرار خواهد داد.

۱- مقدمه
رابط مغز و رایانه (BCI) یکی از حوزه‌های نوظهور و در حال رشدِ همگرایی فناوری‌ها در دهه‌های اخیر به شمار می‌رود. این حوزه از سویی بازار متنوع و گسترده‌ای دارد و از سوی دیگر، توانمندی‌های کلیدی برای توسعه آن در کشور شکل گرفته است. همگرایی فناوری‌های شناختی و اطلاعات و ارتباطات عامل اصلی توسعه و گسترش این حوزه به شمار می‌رود. در عین حال در برخی کاربردها، از فناوری زیستی و فناوری نانو و مواد پیشرفته نیز بهره گرفته می‌شود.
با توجه به پتانسیل بالای بهره‌وری و نوآوری حوزه BCI در ایران و جهان، مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا وابسته به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با همکاری صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری و شرکت نوآوران فناوری‌های همگرای شناختی، زیستی، اطلاعات و نانو (شزان)، اولین دوره «فراخوان طرح‌های نوآورانه در حوزه محصولات و خدمات شناختی مبتنی بر BCI» را برگزار کرد. این برنامه به دنبال شناسایی توانمندی‌های موجود و تلاش برای توسعه و تجاری‌سازی آنها به کمک توسعه‌دهندگان کسب و کار و سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی است. هدف نهاییِ برنامه «تولید محصولات کاربردی و ارائه خدمات شناختی مبتنی بر BCI» در بخش‌های زیر است:
• حوزه سلامت، مانند ارزیابی شناختی، کاهش شدت یا درمان اختلالات شناختی، ارتقاء شناختی
• حوزه بازی و سرگرمی، شامل بازی‌های سخت‌افزاری، نرم‌افزارها و سایر سرگرمی‌ها
• حوزه کنترل، شامل سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای رابط مغز و ماشین (BMI)
• سایر محصولات و خدمات در حوزه‌هایی مانند نورومارکتینگ و ارزیابی‌های شناختی برای کاربردهای غیرمرتبط با سلامت

۲- اطلاع‌رسانی
جامعه مخاطبان این فراخوان، دانشجویان، گروه‌های تحقیقاتی دانشگاهی یا خصوصی، محققان و فناوران همچنین صاحبان کسب و کار فعال و کلیه افرادی بود که طرح‌شان دارای نمونه آزمایشگاهی و سطح آمادگی فناوری (TRL) طرح ۳ یا بیشتر باشد. در راستای اطلاع‌رسانی فراخوان، اقدامات زیر صورت گرفت:
• انتشار اخبار فراخوان و شرایط شرکت در آن در فضای مجازی از طریق وبگاه مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا به نشانی http://nbic.isti.ir به صورت متنی و گرافیکی
• انتشار اخبار فراخوان در شبکه‌های اجتماعی از طریق کانال تلگرام مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا به نشانی https://telegram.me/NBICs و تبلیغ آن در سایر کانال‌های مرتبط
• ارسال خبر فراخوان از طریق خبرنامه الکترونیک مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا به جامعه مخاطبان 300 نفری خبرنامه
• ارسال الکترونیکی خبر فراخوان و شرایط آن به ۲۰۰ نفر از فعالان علمی در حوزه مهندسی پزشکی که فعالیت علمی مرتبطی با حوزه BCI انجام داده‌اند.
• اطلاع‌رسانی فراخوان در دو نشست برگزارشده با نام «بررسی فرصت‌های کسب و کار در حوزه رابط مغز و رایانه در کشور» در دانشگاه‌های شهید بهشتی و علوم پزشکی تهران
• اطلاع‌رسانی فراخوان در ارتباطات تلفنی و حضوری با شرکت‌های مرتبط در حوزه BCI
• اطلاع‌رسانی فراخوان به دانشکده‌ها و پژوهشکده‌های دانشگاهی فعال
• اطلاع‌رسانی به رسانه‌های فعال در حوزه علم و فناوری

filereader.php?p1=main_a87ff679a2f3e71d9
filereader.php?p1=main_eccbc87e4b5ce2fe2


۳- ثبت طرح
افراد علاقه‌مند با ورود به سامانه ثبت طرح مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا به نشانی http://Login.nbic.ir طرح خود را ثبت کردند. برای ثبت طرح، مستندات زیر از متقاضیان دریافت شده است:
• ابعاد فنی و عملکردی طرح
• تصویر یا ویدئوی شماتیک یا واقعی از عملکرد نمونه آزمایشگاهی
• توضیحات تکمیلی در مورد نوآوری طرح در سطح ملی و بین‌المللی
• توضیحات تکمیلی در مورد وضعیت مالکیت فکری طرح
• توضیحات تکمیلی در مورد روند ثبت پتنت‌ها، حجم بازار و ملاحظات سلامت، ایمنی و محیط زیست
• رزومه محققان و فناوران مشارکت‌کننده در طرح
سامانه الکترونیک ثبت طرح از مورخ ۱۵ دی‌ماه ۱۳۹۵ تا ۳۰ د‌ی‌ماه ۱۳۹۵ برای متقاضیان باز بود. با توجه به روند ثبت طرح‌ها در روزهای پایانی و دریافت بازخوردهایی مبنی بر کوتاه بودن زمان ثبت‌نام، فرصت ثبت طرح تا زمان ۱۵ بهمن‌ماه تمدید شد. در این زمان افراد متقاضی در قالب تیم یا به صورت انفرادی اقدام به ثبت طرح کردند. در این میان، ثبت‌نام برای افرادی که طرح نداشتند و تنها علاقه‌مند به شرکت در دوره‌های حضوری فراخوان بودند، تا ۲۲ بهمن‌ماه ۱۳۹۵ امکان‌پذیر بود. لازم به ذکر است که افراد بدون طرح در جریان نوآوردگاه با سایر متقاضیان ارتباط داده شدند و به تیم آنان ملحق شدند. در جریان این فراخوان ۱۳ طرح دریافت شد و ۷ نفر هم به صورت انفرادی و بدون طرح در دوره‌های حضوری فراخوان شرکت کردند.

۴- روند داوری و پشتیبانی برنامه
پس از دریافت طرح‌ها، تیمی از اساتید دانشگاهی و کارشناسان شرکت شزان و کارشناسان مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا اقدام به بررسی طرح‌ها کردند. معیارهای داوری طرح‌ها به شرح زیر بود:
• ابعاد فنی
• نویدبخش‌بودن برای تجاری‌سازی
• سطح نوآوری
از میان ۱۳ طرح ارسالی، ۷ طرح به عنوان موارد مرتبط و ذی‌صلاح برای شرکت در دوره‌های حضوری فراخوان (نوآوردگاه) انتخاب شدند. در زمان باقی‌مانده تا نوآوردگاه مشاوره‌های حضوری، تلفنی و برخط به منتخبین ارائه شد تا با آمادگی بیشتری در دوره‌های حضوری شرکت نمایند.

۵- نوآوردگاه
در جریان کارگاه پیش‌شتابدهی طرح‌های نوآورانه (نوآوردگاه)، تیم‌های منتخب در قالب یک دوره حضوری ۵ روزه به افزایش مهارت‌های کسب و کاری خود پرداختند. این دوره از مورخ ۲ اسفندماه ۱۳۹۵ در محل صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری آغاز شد و تا ۶ اسفندماه ادامه داشت. طی این دوره، با تکنیک بازی‌سازی و به کمک مشاوران و مربیان مجرب در امور تجاری‌سازی و کسب‌ و ‌کار، افراد نسبت به شیوه ارائه طرح، شیوه نگارش طرح تجاری، روند تجاری‌سازی طرح، روند توسعه محصول، اصول مالکیت فکری و در کل بخش بیزینس کار خود آشنا شدند. با توجه به زمان محدود این دوره و آشنایی نسبی شرکت‌کنندگان با بخش فنی کار خود، جنبه‌های فنی تحت پوشش برنامه قرار نگرفتند. جدول زمانی این برنامه از اینجا قابل‌دریافت است. همچنین در نمودار زیر زمان‌بندی کارگاه‌ها و رویدادهای مهم نوآوردگاه نشان داده شده است:

filereader.php?p1=main_e4da3b7fbbce2345d
filereader.php?p1=main_1679091c5a880faf6

در جریان افتتاحیه، دکتر علی‌محمد سلطانی، مدیر مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا به سخنرانی در خصوص فناوری‌های همگرا، اهداف مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا و اهمیت کارآفرینی و فعالیت در حوزه‌های همگرا علی‌الخصوص BCI پرداختند. پس از ایشان دکتر کلانتری‌نژاد، مدیرعامل شرکت شزان توضیحاتی را در خصوص این برنامه و اهمیت آن برای شرکت‌کنندگان ارائه دادند. در نهایت خانم دکتر بختیاری پس از عرض خیرمقدم به شرکت‌کنندگان نوآوردگاه به ارائه توضیحاتی کلی در خصوص نوآوردگاه و برنامه‌ها، دوره‌ها و کارگاه‌های موجود در آن پرداختند.

filereader.php?p1=main_c9f0f895fb98ab915

پس از افتتاحیه، کارگاه تیم‌سازی آغاز شد و در آن کلیت تیم‌سازی، کار تیمی و روش‌های اصولی تشکیل تیم مورد بررسی قرار گرفت. در این کارگاه هر یک از افراد به صورت انفرادی تست استاندارد شخصیت‌شناسی (MBTI) دادند و پس از تحلیل نتایج این تست، مدرس کارگاه جناب آقای مهندس احسانی‌جم به تشریح رابطه نقش افراد در تیم بر اساس تیپ شخصیتی آنها پرداخت.
در ادامه تیم‌ها در فضایی دوستانه به معرفی ایده‌های خود پرداختند. پس از آشنایی با ایده‌های افراد، ۷ ایده مرتبط با رویداد انتخاب شد و فرآیند تیم‌سازی آغاز شد. در این حین افراد بدون طرح به تیم‌های مناسب ارتباط داده شدند. از میان ۷ طرح انتخاب‌شده، ۵ طرح به صورت تیمی در دوره شرکت کرده بودند و ۲ طرح نیز به تیم‌های متشکل از شرکت‌کنندگان انفرادی اختصاص یافت. بدین ترتیب، نهایتاً ۷ تیم در دوره فعالیت داشتند.
صبح روز دوم با سخنرانی جناب آقای دکتر نوربخش، رئیس هیئت مدیره شرکت پرتودانش آسمان آغاز شد. این شرکت از کسب‌وکارهای موفق در حوزه پردازش سیگنال‌های عصبی و تولید تجیهزات نوروفیدبک است. در ادامه با حضور تمام افراد، به هر تیم بودجه مجازی اختصاص داده شد و تیم‌ها موظف شدند طی فرآیند نوآوردگاه، تمامی هزینه‌های لازم برای کسب و کار خود را از محل این بودجه مجازی پرداخت کنند.
در عصر روز دوم تیم‌ها در کلا‌س طراحی ارزش پیشنهادی و مدل کسب و کار شرکت کردند. در این کلاس که با تدریس مهندس کاوه یزدی فرد برگزار شد، شرکت‌کنندگان ضمن آشنایی با نحوه خلق یک بوم مدل کسب و کار، با اساسی‌ترین مفاهیم کارآفرینی آشنا شدند و آنها را بر روی ایده و طرح‌های خود پیاده‌سازی کردند. تیم‌ها پس از کارگاه شروع به کار و فعالیت تیمی نمودند و مدل کسب و کار خود را با کمک مربیان طراحی کردند.
روز سوم نیز با سخنرانی جناب آقای مهندس عسکری، مدیرعامل شرکت طراحی نگاراندیشگان آغاز شد. شرکت نگاراندیشگان دارای تجربه‌ای بیشتر از ۱۵ سال در تولید تجیهزات ثبت و پردازش سیگنال‌های عصبی است و موفق به صادرات این محصولات نیز شده است. گفتگوی شرکت‌کنندگان در رویداد با مدیران شرکت‌های پرتودانش و نگاراندیشگان ایشان را با فضای واقعی کسب‌وکار در حوزه رابط مغز و رایانه آشنا ساخت و همچنین، موجب افزایش اطلاعات آنها از توانمندی‌های تولید تجیهزات مرتبط با این حوزه در کشور شد. در ادامه، کارگاه تدوین طرح تجاری و آنالیز اقتصادی توسط خانم مهندس دیانا خورشیدی در روز سوم آموزش داده شد. در این کارگاه تیم‌ها نحوه استخراج ساختار هزینه و درآمد کسب‌ و کار خود و محاسبه جریان درآمدی سالانه را فرا گرفتند و با کمک مربیان روی طرح خود پیاده‌سازی کردند.
در روز چهارم افراد با شرکت در کارگاه مالکیت فکری، روش‌های حفاظت از اختراع و نوآوری و نحوه ثبت پتنت داخلی و خارجی را فرا گرفتند. پس از برگزاری کارگاه توسعه محصول توسط دکتر مسعود رشیدی‌نژاد، کارگاه تهیه pitch آغاز شد و در آن مهارت‌های ارائه طرح به افراد آموزش داده شد تا بتوانند به بهترین شکل و در کمترین زمان، طرح خود را به سرمایه‌گذاران ارائه دهند. در این کارگاه، تیم‌ها با نحوه ارائه آسانسوری به سرمایه‌گذاران و مهمترین نکات کلیدی یک ارائه ناب آشنا شدند و به آماده‌سازی ارائه نهایی خود پرداختند.

filereader.php?p1=main_8f14e45fceea167a5

روز آخر این دوره با عنوان نوآوردروز به ارائه طرح به سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه BCI اختصاص داده شد. در ابتدا تیم‌ها نصف روز فرصت داشتند تا خود را برای ارائه به سرمایه‌گذاران و فعالان کسب و کار در حوزه BCI آماده کنند.

filereader.php?p1=main_45c48cce2e2d7fbde
filereader.php?p1=main_d3d9446802a442597

در عصر روز پنجم، اختتامیه نوآوردگاه با حضور جمعی از مدیران صندوق نوآوری و شکوفایی، مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا و نمایندگان برخی از شرکت‌های سرمایه‌گذاری کشور و تیم‌های شرکت‌کننده در محل آمفی‌تئاتر مجتمع شکوفایی آغاز شد. در ابتدای اختتامیه خانم دکتر بختیاری گزارشی کلی در خصوص برگزاری این نوآوردگاه ارائه دادند. در ادامه جناب دکتر بهزاد سلطانی، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی در خصوص اهمیت نوآوری و کارآفرینی در حوزه‌های نوظهور علم و فناوری صحبت کردند. پس از آن دکتر علی‌محمد سلطانی، مدیر مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا ضمن تشکر از برگزاری این نوآوردگاه و حضور افراد در این مراسم، توضیحاتی را در خصوص حوزه BCI، آینده این حوزه و کارآفرینی در آن ارائه دادند.
پس از پایان سخنان دکتر علی‌محمد سلطانی ارائه طرح‌ها آغاز شد. در جریان ارائه طرح، ۲ نفر از هر تیم برای ارائه بر روی سن رفتند و در ۳ دقیقه طرح خود را ارائه دادند.

filereader.php?p1=main_6512bd43d9caa6e02
filereader.php?p1=main_c20ad4d76fe97759a
filereader.php?p1=main_c51ce410c124a10e0

در پایان هر ارائه، هر تیم تنها 5 دقیقه فرصت داشت تا به سوالات حضار پاسخ دهد. پرسش‌ها عمدتاً به موضوعات زیر اشاره داشتند:
• پس از فرآیند شتابدهی و اخذ سرمایه، چه محصول یا خدمتی را برای چه جامعه هدفی ارائه می‌دهید؟
• میزان سرمایه موردنیاز برای توسعه طرح شما چقدر است؟
• میزان سوددهی طرح خود را به چه میزان ارزیابی می‌کنید؟
• آیا رقیب داخلی یا خارجی برای طرح شما وجود دارد؟

filereader.php?p1=main_aab3238922bcc25a6

طرح‌هایی که پس از شرکت در دوره به ارائه ایده خود پرداختند، به شرح زیر هستند:

filereader.php?p1=main_6caeba444797a281a

filereader.php?p1=main_9bf31c7ff062936a9

در پایان، پنل تخصصی اختتامییه با موضوع نقد و بررسی کارآفرینی و سرمایه‌گذاری در حوزه BCI آغاز شد. افراد حاضر در پنل به شرح زیر هستند:
• آقای دکتر سلطانی، مدیر مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا
• خانم مهندس حسینی، مشاور و تحلیلگر کسب و کار
• خانم دکتر هشدار، مدیر کل برنامه‌ریزی صندوق نوآوری و شکوفایی
• آقای دکتر ساجدی، مدیر عامل شناسا
• آقای دکتر یونسی، عضو هیئت علمی دانشکده فناوری‌های نوین پزشکی دانشگاه تهران
• آقای دکتر کلانتری‌نژاد، مدیرعامل شرکت شزان
در این پنل افراد با اشاره به اهمیت بالای سرمایه‌گذاری و کارآفرینی در حوزه فناوری‌های نوظهور و همگرا توصیه‌های خود را در این خصوص به کارآفرینان، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های فعال و دارای پتانسیل در این حوزه ارائه دادند. در ادامه به گزیده‌ای از سخنان ایشان اشاره می‌کنیم:
• آقای دکتر سلطانی از تفاوت میان خلاقیت و نوآوری سخن گفتند و اهمیت برگزاری چنین رویدادهایی را در سطح کشور برای گسترش و ترویج فرهنگ شتابدهی و حمایت از ایده و نوآوری خاطرنشان کردند.
• خانم مهندس حسینی به بررسی تمایزات میان بخش دولتی و خصوصی پرداختند. ایشان با تاکید بر اهمیت مشارکت دولتی در سرمایه‌گذاری فناورانه، از پتانسیل بالای حوزه تجارت الکترونیک و تجارت همراه در بازار مصرف سخن گفتند.
• خانم دکتر هشدار بر کاهش فاصله میان دولت و بخش خصوصی در زمینه سرمایه‌گذاری در حوزه شرکت‌های دانش‌بنیان تاکید کردند.
• طبق فرمایشات دکتر یونسی، طرح‌های حمایتی نباید صرفا به دنبال اعطای وام باشند بلکه باید بر فروش محصولات تمرکز کنند.
• از جمله دغدغه‌های دکتر ساجدی می‌توان به این مسئله اشاره کرد که در دانشگاه‌ها تولید علم بر ثروت پیشی گرفته است و تولید ثروت آموزش داده نمی‌شود.

filereader.php?p1=main_c74d97b01eae257e4

۵- خروجی برنامه
حین و پس از پایان رویداد، شرکت‌های سرمایه‌گذار شامل شزان، موسسه پرتودانش آسمان و شرکت پیشگامان امین سرمایه پاسارگاد (شناسا) به بررسی طرح‌ها و برقراری تماس با تیم‌ها پرداختند. شرکت شزان در نهایت دو تیم را در حوزه بازی‌های شناختی و استفاده از نوروفیدبک برای تقویت تمرکز و حافظه انتخاب کرد و قصد دارد مذاکرات خود را برای همکاری با تیم‌های مذکور ادامه دهد. نام و حوزه فعالیت این دو تیم در جدول زیر ذکر شده است:

filereader.php?p1=main_843eca7556234d9c9

مرکز راهبردی فناوری‌های همگرا به تیم‌های برگزیده جایزه اعطا خواهد کرد و تا سقف 100 میلیون تومان تسهیلات در اختیار سرمایه‌گذاران به منظور توسعه محصول قرار خواهد داد. همچنین، تیم‌های فعال در رویداد در برنامه‌های آتی مرکز همگرا مد نظر قرار خواهند گرفت و چنانچه فرصت‌های دیگری برای سرمایه‌گذاری یا ارتقاء محصول شکل بگیرد، در اولویت کاری قرار خواهند داشت.
نظر شما